Ülke Isviçre Temmuz 2004
KOBI’leri yüksek teknoloji temelinde mükemmel örgütlü
AB’ye razi degilIsviçre kolay talep degistirmeyen bir piyasaya sahiptir.
Iddiasi ileri olan Türk KOBI’leri için için ideal partnerler bu ülkede yogunlasmistir. Giren, dünyaya da girmis olur.OECD, Isviçre ekonomisi için “içine kapali, karteller üzerine kurulmus ve dünyadan izole bir ekonomi” demektedir. Kismen böyledir. Hatta tarim sektörünü asiri desteklemesi de problem yaratmaktadir. AB normlarina “geri düsmemek” için üyelige “direnmis” bir ülkedir. Ancak bu çizgisinden vazgeçmektedir. Hükümet 17 asamali bir ekonomik planla, saglik sistemi ve elektrik, gaz ve telekominikasyon sektörlerinde reform yaparak piyasasini rekabete açmaya girismistir. Plan ülke isgücü piyasasini AB üyesi ülke vatandaslarina açmayi da içermektedir. Çözüm gündemine alinan bir baska sorun da iç piyasadaki fiyatlar; çünkü Isviçre OECD ortalamasindan %40 daha yüksek fiyatlarin geçerli oldugu bir piyasa.
Hal ve imkanlar
Isviçre’nin baslica ticaret ortaklari Almanya, Fransa, Italya gibi, gelismis Bati Avrupa ülkeleridir. Piyasanin yabanci mallara yönelik talebi esnek degildir. Ancak unutmamak gerekir; Isviçre pazarinda rekabet edilmesi güç ülkelerin hakimiyeti var diye caymak olmaz, çünkü bu rekabet zaten Türkiye’nin iç pazarinda da var. Günümüzde rekabet “hat” üzerinde degil “satih” üzerinde verilmektedir. Evet, Isviçreliler tüketici kaliteli mala itibar ediyor, ancak ülkemiz ürünleri çesitli sektörler itibariyle kalite açisindan dünyanin en kaliteli ürünleriyle rahatça yarisabilir. Hatta, düsük maliyet ve tasarim açisindan Türk firmalarin avantajli konumda bulundugu bile gözden kaçirilmamali. Demek ki mesele, satis tekniklerinde dügümleniyor. Türk firmalarinin Isviçre’de düzenlenen fuar ve sergilere katilmalarinda ve özellikle Isviçre’li firmalar ile baglanti kurma asamasinda firmalarini ve ürünlerini ayrintili olarak tanitan dökümantasyonu firmalara göndermelerinde fayda var. Türk firmalar bunu yapamiyor. Isviçre’li firmalara olan borçlarini ödemeyen, sahte faturaya tevessül eden firmalari Isviçre nezdinde bozduklari Türkiye imajini düzeltmeye de özen gösterilmeli. Iddiali, tasarimda, ArGe’de belli bir noktaya gelmis, yaratici ve yenilikçi özelligine güvenen Türk KOBI’leri için en ideal partnerlerin Isviçre’de yogunlastigi da söylenebilir.Üst seviyede uzmanlasmis ve esnek yapidaki küçük ve orta boy isletmeleriyle teknolojik açidan gelismis bir sanayi sektörüne sahip olan bu ülkenin KOBI’leri ile isbirligi imkanlari mevcuttur. Üstelik Isviçre refahini dis ticarete borçlu oldugunun bilinciyle, dünya pazarindaki etkinligini, lokal pazarlar üzerinden artirmak isteyen bir strateji olusturmustur. Dünyanin en çok hizmet ihraç eden ülkesi olmasi da ayrica bu noktada, ne tür imkanlar sunduguna bir kanittir.
Ekonomisi
Kisi basina düsen milli geliri ile dünyada ikinci sirada olan Isviçre, dünya ekonomisinde güçlü bir oyuncu konumundadir. Dünyanin en büyük 20 ihracatçi ülkesi arasinda yer almaktadir.
Isviçre ekonomisi, 2003 yilinda girmis oldugu durgunluk sürecinden 2004 yili itibariyla çikmaya baslamistir. Binde 5 gerileme yerini yüzde 2’lik büyümeye birakmistir. Isviçreli firmalarin yüzde 40’a yakini 2004 yili programlarina yeni yatirimlari almislardir. Ihracata dayali sektörlerin yeni pazarlarda mevcut pazar paylarini artirma yönünde iyimser bir trend yakaladiklari haber verilmektedir. Bu ortam bütün yabanci girisimciler için bu ülkeyi uygun kilmaktadir. Üstelik 1 Nisan 2004’te yürürlüge giren Tekel (Kartel) Kanunu’nun, özellikle küçük ölçekli isletmelerin piayasada haksiz rekabetten korunabilecekleri bir ortami sagladigi da hesaba katilmalidir.
Issizlik orani da Ocak 2004 itibariyle yüzde4,3’e yükselmisken yil sonu öngörülerine yüzde 4.1 olarak geçmistir.
Dis ticaret
Isviçre’nin Ocak-Mart 2004 dönemi esas alarak dis ticareti hakkinda bir tablo görmeye çalisirsak su çikiyor: Ithalat-ihracat dengesi ülke lehine yüzde 7 gibi bir fazla veriyor. Dis ticarette canlanma yaratan baslica faktör olarak AB’nin 1 Mayis 2004’te 25 üyeye yüksel-Isviçre Ticaret Odasi Dernegi Müdürü Gülin Arican:
Türkiye’ye önem veriliyorTürkiye-Isviçre ticaretinde her zaman önemli bir yer aldi. Doksanli yillarda ekonomideki hizli büyüme, 1999’da Rusya Krizi ve deprem felaketi nedeniyle sekteye ugradi ve 2000‘de tam toparlanirken 2001krizi olumsuz sonuçlar dogurdu. 2003’te ise Türkiye’nin Isviçre’den ithalatinda artislar basladi: Konfeksiyonda % 3.6 , ilaç ve kimya ham maddelerinde % 10.4, saatlerde % 5.6, tekstil makinelerinde % 12.9 artislar yasandi. Buna karsin tarim ürünlerinde % 21, hassas makine ve elektronik esyada % 11.2 oraninda düsüs görüldü. Hazine Müstesarligi’nin rakamlarina göre Isviçre onaylanmis yabanci sermaye siralamasinda 2.4 milyar dolar ile 6. sirayi aliyor. Isviçre sirketlerinden Sulzer / ABB ( VATECH) ‘in olusturdugu konsorsiyum, Dicle irmagi üzerinde kurulacak olan Ilisu Baraji projesini üstlendi. Ancak insaatçi firma Balfour Beattie ile UBS bankasinin projeden çekilmesi ile yeni arayislarini sürdürüyor. Deriner hidroelektrik santrali projesi Electrowatt, Stucki firmalari tarafindan gerçeklestirilecek. Demiryollarinin yenilenme projesinde de Matisa firmasi yer aliyor. Yatirim yapilan diger projeler ise özellikle enerji konusunda olup, Asya ve Rusya’dan akacak olan dogal gaz boru hatlari ve altyapilari, hidroelektirk santraller, köprü, tünel, otoyol, sulama kanallari, hava ve deniz limanlari gibi projeler.
Türkiye ile Isviçre arasindaki ticaretin promosyonu Ankara’da Isviçre Büyükelçilgi, Istanbul’da Baskonsolosluk ve Türkiye’de Isviçre Ticaret Odasi Dernegi tarafindan yürütülüyor. Ayrica Türkiye-Isviçre Is Konseyi de çalismalarini sürdürüyor. Türkiye’de Isviçre Ticaret Odasi Dernegi 140 üyesi olan özel bir kurulus. Üyeleri arasinda ilaç devlerinden Ciba, Roche, Novartis, kimya sanayinden Clariant, otel sektöründen Swissotel, Kempinski, Hyatt International, gida sektöründen Nestle, Gate Gourmet, bankaciliktan Credit Suisse, UBS bulunuyor. Ayrica dünyaca ünlü Isviçre saatlerinin (Omega, Rolex, Tag Heuer, Vacheron Constantin, A. Piguet, Longines,Patek Philippe, Swatch vs) temsilci firmalari da dernegin önemli üyelerinden.mesi gösteriliyor. Özellikle imalat sanayi sektörlerinde canlilik gözlenmektedir.
Ülkenin ihracati ve ithalati ayni sektörlerde toplanmis görüntüsü verir. Satin aldiklarinca görünen sudur:
l kimya sanayi ürünleri, l elektronik makina ve aletler, l tasit araçlari, l metaller, l tarim, l ormancilik ve su ürünleri l tekstil ve konfeksiyon ürünleri
Sattiklarina baktigimizda gördügümüz tablo sudur:
l kimya sanayi ürünleri, l elektronik makina ve aletler l saat l mücevher ve optik aletler
Ithalatta artis egilimi içinde olan kalemleri söyle görüyoruz:
l oyuncaklar l tarim ürünleri l deri, kauçuk plastik malzeme l tas ve toprak ürünleri Ithalatta azalis egilimi içinde olan kalemleri söyle görüyoruz:
l antika ve sanat ürünleri l kiymetli maden ve taslar l tasit araçlari
Ülke ihracatinda en çok artis yasanan ürün kalemleri:
l oyuncaklar l tasit araçlari l kiymetli maden ve taslar l deri, kauçuk ve plastik ürün
Türkiye’nin Isviçreye ihraç ettigi ürün kalemlerinin özeti:
l tarim ürünleri l elektronik makina ve aletler l kimya sanayi ürünleri l tekstil-konfeksiyon ürünleri
Isviçre her ne kadar bir tarim ülkesi degilse de, yetistirilen tarimsal ürünler ülkenin gida ihtiyacinin yaklasik % 60’ini karsilamaktadir. Baslica ürünler arasinda, bugday, patates, ayçiçegi, elma, armut, seker pancari ve üzüm vardir. En önemli tarimsal ürün süt ve süt mamulleri olup, bunu domuz ve sigir takip etmektedir. Daglik yörelerde süt ve süt ürünleri, ovalarda ise tahil, üzüm, çesitli meyve ve sebzeler üretilmektedir. Balikçilik gelismemistir.
Sansli ürünlerimiz
l havlu, l bornoz l triko giyim l bay ve bayan spor giyim l gida ürünleri l mobilya l kiymetli maden ve taslar l metaller l ormancilik ve su ürünleri l cam ve seramik ürünleri
Isviçre Ticaret Odasi Dernegi Adres: Abide-i Hürriyet Cad. No:9 Polat Celil Aga Ishani Kat:11, daire:45 Mecidiyeköy / Istanbul Tel: 0.212.2111435 Faks: 0.212.2111436
Türk markalari Isviçre’deAvrupa’da kurulacak ApexSwiss Centre projesinin ilk halkasi 2005 Mart ayinda Isviçre’de açilacak. Isin Group Yönetim Kurulu Baskani Mahmut Metozade ve Isviçre’de ticari yasamini sürdüren Erdal Temel projenin basindaki isimler. ApexSwiss Centre Mittelland, Isviçre’nin baskenti Bern’de 3 kat üzerinde, 14 bin m2’lik alanda birçok ünlü Türk markasini biraraya getirecek. Hazir giyim, ayakkabi-terlik, kumas, deri, hali, mayo, ev tekstili, elektrikli küçük ev aletleri, paslanmaz çelik esya firmalari burada konumlanacak.
