Ülke ''Polonya''
Aralik 2004 
POLONYA
Türkiye'nin, AB ile müzakere sürecinde dönüsürken ekonomik yapi
itibariyle en çok benzeyecegi ülke Polonya olacaktir.
Bu benzerlik iki ülke firmalari arasinda genis bir isbirligi alani açmaktadir.
Bu pazara giremeyen hiç bir dis pazara giremez
Polonya orta büyüklükte bir Avrupa ülkesidir. Liberal ekonomiye geçiste diger Dogu Avrupa ülkelerine göre öndedir çünkü sosyalist rejim zamaninda ülkede küçük ve orta ölçekli özel sektör mevcuttu. Önemli ekonomik potansiyeli nedeniyle bugün dünyada en çok yabanci sermaye çekebilen ülkelerden biridir. Basarili bir serbest piyasa ekonomisi sayesinde yüksek reel satin alma gücüne ulasmasi ve OECD ülkeleri arasinda son dönemde en yüksek büyüme hizini yakalamasi olan Polonya'nin önemini her geçen gün artirmaktadir. Almanya ile eski Sovyet Cumhuriyetleri arasinda da köprü olmasi sonucunda Avrupa'nin dogusu ile batisini birbirine baglayan tüm yollar Polonya'dan geçmektedir. Polonya'nin AB ile yakin zamanda entegrasyona girmesi (tam üye olmasi) AB piyasalarina yönelim açisindan yatirimcilar için bir firsat olusturmustur. Makro ekonomik dengeler kurulmus olup, kisa vadede bir olumsuzluk beklenmemektedir. Polonya, gün geçtikçe artan satin alma gücüne sahip genis tüketici kitlesinin yanisira Ruslarin, Beyaz Ruslarin ve Çeklerin alisveris yaptigi bir ülke oldugundan büyük bir pazar potansiyeli tasimaktadir.
Türkiye-Polonya ticareti
Polonya'ya ile ticaretimizin asagida belli basli kalemleri siralanmis ihracatimiz yönünden çok zayif oldugu görülmektedir: l televizyon alicilari l sabunlar l dokuma ürünler l findik l dozlandirilmis parakende satilabilir ilaçlar l dizel-yari dizel motorlu tasitlar, aksam ve parçalari l limon l tütün l saplari koparilmamis, sert kabuklu yemisler l çekirdekler.
Polonya pazarinda olmali
Ticaret tablomuzun ne denli kisir oldugu açikça görülüyor. Bu her iki ülkenin durumu bakimindan kabul edilebilir bir düzey olusturmuyor.
Önce su noktayi kavramak lazim: AB ile müzakere sürecinde yapisal benzerlikler bakimindan Türkiye'nin "muadil" denebilecek kadar yakin oldugu ülke Polanyadir. Bu frekans uyumu Türk firmalari için önemli bir isbirligi alani olusturmaktadir. Polonya pazarinda bulunmak hem gerekli, hem mümkün, hem de yönü AB'ye dönük firmalar için zorunlu gibi gözükmektedir.
Yatirimci için bilgiler
Polonya vergi sistemi son yillarda önemli degisiklikler geçirmis, seffaf bir sisteme dönüsmüstür. Tüm vergiler aylik ödenebilmekte ve geç ödemeler gecikme faizine tabi bulunmaktadir.
Tüm tüzel kisi ve organizasyon birimleri kurumlar vergisi mükellefidir. Vergi, %22 olarak kardan alinmaktadir ve periyodik olarak indirilmektedir.
Tarimsal faaliyetden ve hukuki bir kontrata bagli olmayan faaliyetlerden elde edilen gelire uygulanmiyor. Zararlar ileriye dogru bes yillik bir süreye yansitilabilir ancak, herhangi bir yilda kayiplarin %50'den fazlasi gelirden düsülemez.
Katma Deger Vergisi orani genelde % 22, çocuk mallari, saglik ürünleri, gübre, ilaç, tarim makinalari, insaat malzeme ve hizmetleri ile tasima hizmetlerinde %7'dir. Ihraç mallari KDV'ye tabi degildir. Süt, yumurta, balik, bakkaliye, egitim, saglik, ve posta hizmetleri gibi bazi temel gida ürünleri ve sosyal ve kültürel hizmetler vergiden muaftir. Özel Tüketim Vergisi orani ise %5'ten %1900'e kadar degismektedir. Sirket kar paylari vergisi %15'tir.
Mal satma ortami
Polonya pazarinda dayaniksiz tüketim mallari sektöründe yogun bir rekabet yasaniyor. Fiyat ve kalite odakli genis bir tüketici toplulugu olustu. Marka önemli bir unsur. Parakende piyasasina küçük firmalar hakim. Toptanci piyasa daginiktir. On yabanci toptanci firma, toptan satislarin %70'ini elinde tutmaktadir. Ülkede 180-200 arasi hipermarket var. Yabanci parakendeciler Polonya parakende piyasasinin % 40'ini ko-ntrol ediyor. Alisveris nakit ödemeye dayaniyor. Endüstriyel mallarin dagiticilari ihtisaslasmistir.Tüketici piyasasi genisleme egiliminde olup, basin ve reklam sektörleri de buna bagli olarak gelismektedir.
Polonya'da dagitim sistemi içinde pazarlarin önemli bir yeri bulunmaktadir. Açik pazarlar, halkin talebini karsilamada en aktif rolü üstlenmistir. Açik pazarlar ve cadde üzerinde kurulu küçük dükkanlar tüm parakende piyasasinin % 85, toptanci piyasasinin ise %15'ine hakimdir. 2.450 adet devamli, 5.500 adet mevsimlik açik pazar bulunmaktadir. En büyük açik pazar Varsova'daki Jarmark Europe'dir.
Polonya pazarlarinin müsterileri arasinda önemli bir kitleyi de yabancilar teskil etmektedir. Polonya'nin batisindaki merkezlerde kurulan pazarlarin müsterileri arasinda Alman ve Çekler agirliktadir. Przemysl, Bialystok gibi dogudaki pazarlarin müsterileri Ukraynalilar, Ruslar ve Beyaz Ruslardir. Bu alanda konumlanmis pek çok Türk firmasi mevcuttur. Direk pazarlama yöntemi ise Polonya için henüz yeni bir kavramdir. Yabanci kökenli sirketler yurtdisindan getirecekleri kalifiye elemanlara kolayca çalisma izni alabilmektedirler.
Bilgi notlari
Polonya'da el sikismak is çevrelerinde en yaygin selamlasma yöntemidir. Kartvizit degisimi özellikle is görüsmelerinde çok yaygindir. Ingilizce basilmis kartvizitler yeterli olmakta ve ayrica lehçe bir kart ihtiyaci dogmamaktadir.
l Polonya nüfusu etnik özellikleri açisindan incelendiginde, Avrupada'ki en homojen halklardan biridir. Nüfusun % 98'inden fazlasi Polonya kökenli olup, diger etnik gruplar ise Alman, Ukraynali ve Belarus'ludur. l Ülkenin resmi dili Lehçe'dir. Büyük kentlerde Ingilizce ile iletisim kurmak giderek yaygin hale gelmektedir. Ancak, halk ile Rusça ve Almanca olarak iletisim kurmak daha kolaydir.
Varsova'da banliyölerdeki alis veris merkezlerinde kira rayici 20-55 dolar/m2 iken, sehir merkezindeki ana caddelerdeki dükkanlarin kiralari 70-90 dolar/m2 civarindadir. Türkiye'den Polonya'ya seyahatlerde vize alma zorunlulugu vardir. Polonya sinirindan giren herkesin iki gün içinde kendisini kayit ettirmesi gerekmektedir. Otelde kalanlar bu islemden muaftir.
Yararli adresler
T.C. VARSOVA BÜYÜKELÇILIGI
TICARET MÜSAVIRLIGI
Adres: Ul. Malczewskiego 32, 02-622
Warsaw/Poland
Tel: 48 (22) 646 14 08 Telefaks: 48 (22) 646 34 47
E-mail: dtvar@poczta.neostrada.pl
POLONYA-TÜRKIYE IS ADAMLARI DERNEGI
Adres: Ul. Wtodorzewska 60/02-384 Warsaw
Tel: (22) 668 79 95 Faks: (22)658 01 62
MINISTRY OF ECONOMY MINISTERSTWO
GOSPODARKI
Pl. Trzech Krzyzy 3/5 - 00-507 Warsaw
Tel: 48 (22) 6935000 Fax: 6286808
http://www.mg.gov.pl
