Silikon Vadisi'nde bir Türk girişimci: Bülent Başol
CEO Haberleri Tümü

Silikon Vadisi'nde bir Türk girişimci: Bülent Başol

İstanbul'dan Silikon Vadisi'ne uzanan başarı öyküsüyle 161 Amerikan patentine sahip Encore Solar Teknik Yöneticisi ve Kurucusu Dr. Bülent Başol için iyi yöneticinin alfebesi: "Adil, Bilgili, Cesur, Çalışkan, Dürüst, Eğitici"...



Amerikan Rüyası

1952 İstanbul doğumlu Bülent Başol, eğitime odaklı bir aileden geliyor. Baba emekli kurmay albay Ali Cengiz Başol ve anne ev kadını Cavidan Başol'dur. İkiz ablaları Gülderen Birol ve Gülseren Erdemli eczacıdır. Bülent Başol ise Şişli Terakli Lisesi'ndendir; Robert Kolej (Boğaziçi Üniversitesi) elektrik mühendisliği bölümü 1973 yılı mezunlarındandır. Rotası Amerika'dır.
Eylül 1973'te UCLA'de elektronik devreler konusunda master çalışmalarıma başladım. Doktora safhasında alan değiştirip katı hal elektroniği/fiziği konusuna odaklandım. 1973 petrol krizinin Amerika'da yarattığı etkinin bir sonucu olarak Enerji Bakanlığı'nın yenilenebilir enerji kaynakları için ayırdığı araştırma fonlarında büyük bir artış söz konusuydu. Ben de bu fonlardan yararlanarak doktora tezimi ince film güneş hücreleri konusunda yaptım.
Doktora tezi için üzerinde çalıştığı fotovoltaik teknolojisini daha da geliştirmek için Monosolar adlı bir şirkette araştırma yöneticiliği teklifi alan Başol, UCLA'de ders verirken Monosolar'da yöneticilik yapmaya başlar. İki işi birarada götürmenin zorlukları Başol'u akademiyle endüstri arasında bir tercih yapmaya zorlar. Endüstri üstün gelir.
Bülent Başol, UCLA'da geçirdiği yılların eğitimin ötesinde en büyük katkısının eşi Sema ile tanışması olduğunu belirtiyor: "Sema o yıllarda UCLA iş idaresi bölümünde master öğrenimi yapıyordu. Sonradan uzun yıllar, Kaliforniya'da Mattel şirketinde uluslararası pazarlama direktörü olarak çalıştıktan sonra son yıllarda Türk gençkız ve kadınlarının liderlik ve sosyal sorumluluk eğitimleri konularında çaba gösteriyor. İki yetişkin oğlumuz var. Erol, Los Angeles'te patent avukatı, Ediz ise yine Güney Kaliforniya'da video oyunları pazarlama işinde çalışıyor.

İnovasyon ödülü NASA'dan
UCLA ve Monosolar'da geliştirdiği teknolojiyi 1984'te British Petrol (BP) şirketine sattıktan sonra 1985'te ortaklarıyla beraber Los Angeles civarında International Solar Electric Technology adlı bir şirket kurup 15 yıl boyunca yeni fotovoltaik teknolojileri geliştiren Başol, "Bu araştırmalar büyük oranda Enerji, Savunma ve Ticaret Bakanlıkları, NASA ve Kaliforniya Eyaleti tarafından desteklendi ve sonucunda NASA'nın inovasyon ödülü verdiği polimer üzerine dünyanın ilk hafif ve bükülebilir verimli CIGS güneş hücresini ve nano parçacıklar kullanarak boyama tekniği ile üretilen ilk verimli CIGS güneş hücresini geliştirdik" diyor.

Silikon Vadisi'ne transfer
Fotovoltaik güneş enerji konusu 1980-2000 yılları arasında araştırma açısından heyecan verici ama üretim ve pazar açısından çok sınırlı olduğu için Başol, 2000 yılında ISET'teki haklarını ortağına devredip Silikon Vadisi'ne geçer. 2000-2005 tarihleri arasında NuTool adlı bir girişim şirketinde İdare Heyeti Üyesi ve Teknolojinin Başı (CTO) olarak yaratıcılığı hız kesmeden sürdürür. Başol şunları dile getiriyor: "NuTool"a makina ve entegre devre üreticisi şirketlerden ve risk kapitali gruplarından 60 milyon doların üzerinde bir yatırım yapıldı. İlk beş yıl içerisinde geliştirdiğimiz teknolojiyi uygulayan robotlu makinaları dünyanın önde gelen entegre devre üreticilerine sattıktan sonra şirketi Avrupa kökenli bir kuruluşa devrettik. Bu arada güneş enerjisi konusu dünyada, bilhassa Almanya'nın desteği sayesinde, çok popüler olmaya başlamış ve pazar hızlı bir büyüme sürecine girmişti. Bu açıdan NuTool şirketinin satış zamanlaması benim tekrar fotovoltaik konusuna dönebilmem açısından çok isabetli olmuştu.

Girişimcilik kesintisizdir
Silikon Vadisi'nde kurulan Nanosolar adlı bir girişim şirketine sahip olduğu patentlerin lisansını verip bu şirketin teknoloji geliştirme faaliyetlerinin başlamasında rol oynayan Bülent Başol, NuTool'un satışından sonra bir ortakla beraber 2005 yılı sonunda kendi şirketi olan SoloPower'ı kuracaktır. SoloPower'da, çoğunluk hisselerini devrettiği 2010 yılı başlarına kadar, İdare Heyeti Üyesi ve CTO olarak çelik varaklar üzerine yüksek verimlilikte ince film CIGS güneş hücreleri üretme teknolojisinin geliştirilmesine önderlik edecektir. Bu çabada tabii ki çok önemli bir unsur, birçok parlak Türk gencinin de içinde olduğu güçlü araştırma kadrosuydu. SoloPower teknolojisi takriben 200 milyon dolarlık bir risk kapital yatırımı çekmiş olup, Oregon eyaletinde büyük bir fabrika kurmaktadır. Enerji Bakanlığı ayrıca bu teknolojiye 200 milyon dolarlık bir kredi garantisi de vermiştir.

Girişimcilik zengin bir bireysel içeriktir
Yürümeyi seven, fırsat buldukça tenis oynayan, mevsimi gelince de yüzen, kayak yapan Başol, her spor branşına yoğun ilgilidir. Türk sanat müziğinin etki alanındadır; kütüphanesinde eli hep teknoloji ağırlıklı eserlere,  Türk tarihi ve politikası konularında yazılmış kitaplara gider. Annesinden geçmiş bahçıvanlık ve antika kitap/harita koleksiyonculuğu önemli hobileridir. Silikon Vadisi'nin Saratoga şehrindeki evinde, geyik ve tavşanların izin verdiği ölçüde meyve ve sebze yetiştirmeye çalışıyor. Koleksiyon olarak 1500-1800 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu ve İstanbul hakkında yayınlanmış kitap, gravür ve haritaları topluyor; oldukça geniş bir kapsama ulaşmış.

Girişimcilik yaşamın özünü yakalamaktır
Bülent Başol'un mottosu; "Elindeki ile mutlu olmayı bil, ancak bu duygu senin daha erişmek istediğin hedeflere doğru kararlılık ile yürümene mani olmasın." Başol'un önceliğinde ailesi var, sonra iş geliyor: "Kariyerim boyunca yüksek dozda zaman ve para baskısı altında faaliyet gösterme durumunda olan riskli girişim şirketlerinde çalıştığım için kişisel zevk ve isteklerimi işin ihtiyaçlarına öncelik vererek hep arka plana itmek durumunda kalmışımdır. Bundan da bir şikayetim yok aslında."

Ayinesi "iş"tir girişimcinin
Çok söz şaşırtabilir. Başol'da ulaşılmış özeti Ziya Paşa tarafından 150 yıl önce söylenmiş şekliyledir: "Âyinesi iştir kişinin lafa bakılmaz." Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde: "Şunu belirtmek isterim ki Silikon Vadisi'nde bir yüksek teknoloji girişim şirketi yani "start-up" başlattığınız zaman, başarılı olabilmek için kuvvetli bir ekip kurmanız gerekir. Bu ekip elemanları yüksek tahsilli (çoğunlukla doktoralı), akıllı, bilgili, insiyatif sahibi insanlar olacaktır. Bu kalifiye insanları büyük şirketlere nazaran çok daha riskli ve mali imkanları kısıtlı olan "start-up" şirketinize çekmek ve onların çalışmalarını verimli bir şekilde yönlendirebilmek için teknik lider olarak "inanırlığınızın" olması lazımdır. İnanırlığın içine teknik bilgi, adalet, dürüstlük, geçmişteki başarılar gibi birçok faktör girer. Şirketteki ünvanınızın bu açıdan pek bir önemi yoktur. Hakiki araştırmacı ünvana değil, önce bilgiye sonra da saydığım vasıflara hürmet eder. O hürmeti hak edemiyorsanız girişim şirketinde başarılı bir Ar-Ge ve inovasyon projesi yürütemezsiniz.

GİRİŞİMCİ EMEKLİ OLABİLİR Mİ?
SoloPower'dan sonra Başol'un 6 ay kadar süren başarısız bir "emeklilik" girişimi olur: "Ancak hiç risk içermeyen bu işin bana göre olmadığına kanaat getirip yeni bir fotovoltaik teknolojisi geliştirmek amacıyla ortaklarımla beraber Encore Solar şirketini kurduk. Bütün kariyerim boyunca ben, ortaklarım ve yatırımcılarımız, fikri mülkiyet konusuna çok önem verdik. Dolayısıyla bu hafta itibarıyla çoğunu şirketlerimizle beraber sattığımız 161 Amerikan patentim var. Çok fazla takip edip saymadım ama herhalde bu portföyde Amerika dışındaki ülkelerde çıkmış 100-150 kadar daha patent vardır.

Yorum Gönder
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir. Teşekkür Ederiz.
Yorumunuz onaylanmıştır, teşekkür ederiz.
Ad Soyad
Yorumunuz
Facebook Yorumları