banner345

İlk aşamasında ‘farkındalık’ isteyen sektör: Akıllı tarım ve hayvancılık

Ülkemizin rekabet gücünün artırılması, kalkınma odaklı sanayi politikalarının hayata geçmesi için stratejik sektörlerin genel fotoğrafını çeken TÜRKONFED, “2026’ya Doğru Büyüme ve Tarım Sektörü” raporunda, verimlilik ve 10 yıllık bir büyüme perspektifi içinde konuya yaklaşıyor.

HABER 01.11.2019, 07:36 30.11.2019, 10:57 KobiEfor
11259
İlk aşamasında ‘farkındalık’ isteyen sektör: Akıllı tarım ve hayvancılık

Tarım sektörünün Gümrük Birliği Güncellenmesi sürecinde en kritik konuların başında geldiğini vurgulayan TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, “Ülkemizin ‘Orta Gelir Tuzağı’ndan kurtuluşu yüksek teknolojiyi, yüksek verimlilik esaslı kullanarak, yüksek katmadeğerli üretim ve ihracata odaklanmaktan geçiyor. İşte bu açıdan yaklaştığımızda tarım, ülkemizin sürdürülebilir kalkınması ve rekabetçilik gücü açısından stratejik sektörlerden birisidir” diye konuştu.
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda Türkiye ekonomisinin stratejik sektörlerinin genel fotoğrafını çeken Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED), tarım sektörünü ele aldığı yeni raporunda verimlilik ve 10 yıllık büyüme perspektifinde konuya yaklaşıyor. Türkiye’nin “Orta Gelir Tuzağı”ndan kurtulmasını sağlayacak ekonomik ivmenin yakalanması için bugüne kadar 30’dan fazla kapsamlı araştırma raporu hazırlayan TÜRKONFED, “2026’ya Doğru Büyüme ve Tarım Sektörü Raporu” ile durumu tespit ederek, geliştirilmesi gereken alanlar ile ilgili de çözüm odaklı öneriler sunuyor. TÜRKONFED Ekonomi Danışmanı Dr. Haluk Tükel tarafından hazırlanan rapor, Türkiye ekonomisinde hem sektörler arası kaynak transferi hem de sektör içi teknolojik yatırımlara dayalı verimlilik artışlarının sağlanması açısından, uzun dönem eğilimleri çerçevesinde konuya yaklaşıyor.

Orhan Turan: “Daha fazla verimlilik ve daha fazla katmadeğer üretmeliyiz”
Tarım sektörünün ülke kalkınması için stratejik sektörlerden biri olduğunu vurgulayan TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, Gümrük Birliği Güncellenmesi sürecinde de en kritik konuların başında “tarım”ın geldiğini vurguladı: “Mevcut Gümrük Birliği anlaşmasının tarım ve hizmetler sektörlerini de içerecek şekilde genişletilmesi önem taşıyor. Hâlihazırda Gümrük Birliği kapsamında yer alan ürünler için kalan standart ve düzenlemelere uyum sağlanması da bir o kadar zorunluluk. Bu ödevlerin yerine getirilmesi, yapılan ekonomik etki analizlerine göre, Türkiye’nin GSYİH büyümesini 2015-2030 yılları arasında her yıl yaklaşık 0.98 puan artıracağı öngörülüyor. AB’yle ‘Genişletilmiş’ bir Gümrük Birliği’nin yol açtığı değişimin en büyük belirleyicisi gıda ve tarım ürünleri olacaktır. Kazanımların dörtte üçü, anlaşmanın bu ürünlere genişletilmesi ile gerçekleşecektir. Ancak, kazanımlar ile uyum maliyetlerinin büyük bölümü de yine gıda ve tarım ürünlerinden kaynaklanmaktadır.”
“Verimliliği artırmak ve rekabet gücü yüksek bir refah ekonomisine ulaşabilmek için sermaye ve işgücümüzü daha verimli kullanmak, çalışan başına daha fazla katmadeğer üretmek mecburiyetindeyiz” diyen Turan, tarım sektörünün bu stratejik öneminden hareketle 2026’ya Doğru Büyüme ve Tarım Sektörü Raporu’nun konuya verimlilik ve büyüme perspektifi ile yaklaştığını söyledi.

Haluk Tükel: “Önümüzdeki 10 yılda tarımın hedefi; çalışan başına değeri yükseltmek olmalı”
Tarımda yaşanan verimlilik sorununa işaret eden TÜRKONFED Ekonomi Danışmanı ve rapor yazarı Dr. Haluk Tükel, şu noktalar değiniyor: “Türkiye’nin tarım sektöründe, 1960’lı yıllarda işgücünün yüzde 70’i, 1990’lı yıllarda ise yüzde 50’si çalışmaktaydı. Bugün yüzde 20’si, yani 5.5 milyon çalışanımız hala bu sektörde çalışmaya devam ediyor. Bu nedenle verimlilik açısından AB-28 standartlarının oldukça gerisindeyiz. Sabit 2010 dolar fiyatlarıyla Türkiye çalışan başına 15.308 dolar katmadeğer üretirken Euro Bölgesi 42.462 dolar, AB-28 32.007 dolar, ABD 79.108 dolar katmadeğer üretiyor. Bu düşük verimlilik düzeyinde tarım sektörünün rekabetçi olması oldukça zor gözüküyor. Bu nedenle önümüzdeki 10 yılda tarım sektörünün hedefi, AB-28 düzeyini yakalamak olmalıdır.”
Türkiye’de “Tarım-Ormancılık-Balıkçılık” sektörü, 2018 yılında, 6 milyar dolar ihracat, 9.5 milyar dolarlık ithalat yapıp 3.5 milyar dolar açık, buna karşılık, sanayide “Gıda-İçecek-Tütün” sektörü 7 milyar dolar fazla verdi. Tükel, şunları ifade etti:  “Gönül ister ki 2018 yılında her biri 10 milyar dolar olmak üzere 30 milyar dolar fazla veren ‘Tekstil’, ‘Giyim’ ve ‘Motorlu Araçlar’ sektörlerinin arasında ‘Tarım-Ormancılık Balıkçılık’ sektörü de bu boyutta bir fazlayla girsin. Ekonomik gelişmenin, çağdaş kentli sanayi toplumu olmanın ölçüsü, tarım kesiminde çalışan işgücü payı, sanayi ve hizmet sektörlerinde çalışan başına katmadeğer düzeyi ve ortalama kişi başına gelir gibi istatistikler... Bunların hepsi elbette birbirine bağlı konular… Tarımdan sanayiye geçiş yapan bir çalışan, tarım kesiminde istihdamı azalttığı için verimlilik artışına neden oluyor, çalışan başına katmadeğeri daha yüksek sanayi veya hizmet sektöründe istihdam edildiği için ülkede ortalama katmadeğer verimliliğini artırıyor ve çalışan başına katmadeğer artışı da doğal olarak, ülkede kişi başı gelir düzeyini yükseltiyor. Tarım sektöründe reform ve verimlilik artışı, Türkiye’nin topyekûn kişi başı 15.000 dolar olarak tahmin edilen ‘Orta Gelir Tuzağı’ eşiğini aşmasını ve bu tuzaktan kurtulmasını sağlayabilecektir.”

“Tarımda yeniden yapılanma sosyolojik bir yeniden yapılanmanın hareket noktası olacaktır”
Türkiye ekonomisine 2018-2026 dönemi için bir büyüme perspektifi çizmeyi ve bu perspektif içinde tarım sektörünü irdelemeyi amaçlayan raporda, Türkiye ekonomisindeki mevcut eğilimler dikkate alınarak ve sektörel yapıdaki değişimlere bağlı olarak 10 yıllık bir uzun dönem senaryosu üretildi. Raporda şu ifadelere yer verildi: “Tarım sektörünün yeniden yapılanması, KOBİ’lerin rekabet gücü kazanması, kadın nüfusun işgücüne katılımının artması, meşakkatli, uzun soluklu ve uzun vadeli süreçler.  Ancak, bu ekonomik yeniden yapılanma, aynı zamanda sosyolojik bir yeniden yapılanmanın da hareket noktası olacaktır. ‘Orta Gelir Tuzağı’nın aşılması, Türkiye’yi, gelişmişlik düzeyi itibariyle daha ileri bir siyasi, ekonomik, toplumsal ve teknolojik yapıya kavuşturacaktır.”

“Tarım sektörünün rekabet gücü kazanması için çalışan başına katmadeğer artışı şart”
Çalışmanın birinci bölümü; çalışan başına katmadeğer cinsinden büyümenin kaynaklarını teşkil eden “Verimlilik ve İşgücü” konularına eğiliyor. İkinci bölüm; sektörlerin 1998-2017 dönemi sabit dolar bazında çalışan başına katmadeğer ve istihdam serilerini, uzun dönem eğilimlerini kullanarak, 2026’ya kadar uzatıp veri deflatörler yoluyla cari dolar bazında değerlerini hesaplıyor. Çalışmanın üçüncü bölümü ise bütünüyle tarım kesimine odaklanıyor. Raporda verilen bilgilere göre Türk tarım sektörü, dünya ölçeğinde büyüklük olarak ilk 10 ülke arasında bulunmakla beraber çalışan başına katmadeğer açısından uluslararası karşılaştırmalarda oldukça geride. Raporda, tarımda verimlilik artışının önemi vurgulanırken, “Rekabet gücü kazanmak, verimlilik artışından geçiyor. Tarımda verimlilik sorunu, çalışan başına katmadeğer artırılarak çözülebilir” ifadesine yer veriliyor. Tarım sektörünün, piyasa bozucu etkisi olmayan iyi tasarlanmış tarımsal destekle ayakta durabileceği belirtilen raporda, “Dünya fiyatlarının yüzde 30 üzerinde ‘Piyasa Fiyat Desteği’ bu yaklaşıma ters bir politika… Tarım sektörüne yapılacak yatırımların verimlilik artışlarına yol açabilmesi için, ‘Piyasa Fiyat Desteği’ payının azaltılıp, ‘Genel Hizmetler Desteği’ payının artması gerekmektedir” deniliyor.

Raporda yapısal reformlarla aşılabilecek üç alan şöyle:
1) Tarım sektöründe 2017 yılında çalışan başına katmadeğerin cari 9.608 dolarla (2018: 8.540 US$) AB ortalaması olan 27 bin 918 doların yüzde 34’ü kadar düşük olması nedeniyle ve verimlilik artışı sağlamak açısından, toplam istihdamın yüzde 19.4’ünü teşkil eden 5 milyon 532 bin kişilik tarımdaki istihdamın, 2026 yılına kadar 1.395 milyonluk bölümünün, yapılacak düzenlemelerle çalışan başına katmadeğeri daha yüksek sanayi ve hizmet sektörüne transfer edilmesi,
2) Ekonomide özellikle 1-19 kişi çalıştıran KOBİ’lerde AB ortalamasının yüzde 20’sine tekabül eden verimliliğin artırılması,
3) Kadın nüfusun (15+yaş) Mayıs 2018 itibariyle yüzde 34.4 oranında işgücüne katılım oranının yüzde 51.1 düzeyindeki AB standardına yükseltilmesi.

Türkiye’de bir ilk; Akıllı Tarım Platformu
Tarım Bakanlığı’nın yapısı içinde kurulan (Aralık 2018) Akıllı Tarım Platformu, Türkiye’de bir ilktir ve Sanayi 4.0 devriminin tarıma yansımalarını izleyecektir. İlk aşama farkındalık yaratmaktır; özel sektörde kısmen başlatılmış Akıllı Tarım ve Hayvancılık uygulamalarının yaygınlaştırılması ve orta ölçek tarım işletmelerine kadar indirilmesi amaçlanmaktadır.

Hedefler şöyle:

• Tarımda kimyasal girdi giderlerinin düşürülmesi.
• Çevre kirliliğinin azaltılması.
• Yüksek miktarda kaliteli ürün sağlanması.
• İşletme ve hayvan yetiştiriciliğinde etkin bilgi akışının sağlanması.
• Tarımda kayıt düzeninin oluşturulması.

Farkındalık çok önemli
Akıllı Tarım Platformu’nun bileşimi kurumsal yetkinlik bakımından ileri düzeyde olmasına rağmen sorun çiftçilerin bilgiyi ve bilişim teknolojilerini kullanmadaki muazzam eksikliğidir. Bu nedenle bu aşamada Akıllı Tarım bahsi; kamu, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler olmak üzere bütün aktörlerin işbirliği halinde ‘farkındalık’ yaratılmasında düğümleniyor. Platformun sağlayacağı bilgi ve yönlendirmeler bitkisel ve hayvansal üreticilikten diğer bütün yetiştiricilik alanlarına kadar sonuç alıcı değerde olacaktır.

Akıllı Tarım’a geçişte çözülecek sorunlar
• Türkiye başladığı bu ilk işte birçok sorunları aşacaktır. Bilişim okuryazarlığı tarım kesiminde düşüktür, geliştirilecektir.
• Yeterli altyapı  kurulmamıştır, internet kullanımı hariç tarım sahasında yaygın teknolojik donanım gereksinmesi karşılanacaktır.
• Hükümet politikalarının oluşturulması gerekmektedir.
• Tarımsal bilginin yerelleştirmesi ve coğrafi koşulların analiziyle örtüşmesi gerekmektedir.
• Bu sahada uzmanlaşmış teknoloji firmalarının Türkiye genelinde dağılımının sağlanmasına ihtiyaç vardır.
• Tarım kooperatifleri akıllı tarıma geçiş süreçlerini üstlenmelidirler.
• Kamu ve üniversiteler ile çiftçilerin işbirliği modelleri geliştirilmelidir.
• Tarım Bakanlığı bu konuda stratejiler geliştirmeli, pilot uygulama alanları ortaya koymalıdır.
• Danimarka ve İsrail gibi ülkelerin başardığını, çiftçisinin iradesini göstermesi durumunda Türkiye’nin de başarması işten bile değildir.

Yorumlar (0)
10°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 30 Mart 2020
İmsak 05:17
Güneş 06:44
Öğle 13:14
İkindi 16:46
Akşam 19:34
Yatsı 20:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20