PAZAR/ÜLKE:
31 NUMARALI REKLAM ALANI
Avrupa’nın en genç ülkesi; Kosova



Kosova Balkanların en genç bağımsız ülkesidir. Yüzölçümü 10.900 km2’dir ve nüfusu 2.1 milyon civarındadır. Başkenti Priştine’dir. Avrupa ülkelerinde işçi olarak 500 bin Kosovalı çalışmaktadır. Ülke ticarette para birimi olarak avro’yu kullanmaktadır. AB üyesi değildir ama AB üyesi olan ülkelerle aynı hakları kullanabilmektedir. Orta Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi’ne (CEFTA) katılım için anlaşma imzalamıştır. Şu var ki, Sırbistan ve Bosna-Hersek söz konusu birlik içerisinde Kosova’nın bulunmasına karşı çıkmakta, Kosova menşeli mal ve hizmetlerin serbest dolaşım ile gümrük vergisi imtiyazlarına sahip olmasına yönelik gerekli yasal uygulamaları yerine getirmemektedirler.

Kişi başına düşen milli gelir 2.500 dolardır. Ülkede resmi diller, Arnavutça, Sırpça ve Türkçedir. Salt bu nedenle bile Kosova’yı tanımak her Türk girişimci için ihtiyaç olmalıdır.

Kosova ekonomisinin genel durumu Toplam ekonomik yapının görünümü şöyledir:

Tarım sektörü GSYİH’nın yüzde 19’unu,
Sanayi Sektörü GSYİH’nın yüzde 20’sini,
Hizmet Sektörü GSYİH’nın yüzde 61’ini

yaratıyor. Sanayi sektörü genelde metal işleme, basit makine üretimi, deri işleme, ağaç işleme, ve mobilya üretiminde faaliyet gösteren küçük ölçekli imalatçılardan oluşuyor.
Kosova’nın GSYİH’sı 4.3 milyar dolar civarındadır. Yıllık ekonomik büyüme kapasitesi ise yüzde 4 düzeyindedir ve 2012 yılında bu oranı tutturmuştur. Enflasyon ortalama yüzde 3.5’tir. İşsizlik yüzde 45 gibi, çok yüksektir. Asgari ücret Kosova’da 170 dolardır, ortalama maaşlar ise 250-300 dolar seviyesindedir.
Kosova’nın ekonomi gündeminde şu başlıklar durmaktadır: Altyapı yetersizliği. Enerji kaynaklarının sürdürülebilir olmaması. Ülkenin posta ve Telekom operatörlerinin henüz daha özelleştirilme sürecinde bulunması.
Kosova Avrupa’nın en fakir ülkelerinden biri olmasına rağmen, geçmiş 10 yılda istikrarlı büyüme kaydedilmiştir. GSYİH’nın yüzde 15’ini oluşturan işçi dövizleri tüketimi yükseltmiştir. Ayrıca, yabancı hibe ve yardımlar GSYİH’nın üçte birini oluşturmaktadır. Petrol, sigara ve çimento önemli mallar olup, karaborsa yaygındır. Hükümet genişlemeci iktisat politikaları izlemektedir. 2012 yılında enerji sektörü reformları ve vergi reformları gerçekleştirilmiştir.

Kosova ekonomisi yurtiçi talep, işçi dövizleri ve yabancı yatırım (özellikle inşaat) tarafından desteklenmektedir.

Türkiye ile ekonomik ilişkileri
2012 yılı bazında Kosova’nın ihracatı 312 milyon, ithalatı ise 2.5 milyar dolardır. Ülkeye giren doğrudan yatırımlar 400 milyon dolar civarında seyrediyor.
Türkiye hem yatırımda hem de ticarette Kosova’nın ilk beş partneri arasındadır. Ülkede devam eden projelerle 200 milyon doların üzerinde Türk  yatırımları mevcuttur. Kosova’da 400’ün üzerinde kayıtlı Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Bunların büyük bir çoğunluğu da mikro ölçekli firmalardır. Türk işadamlarının Kosova’ya ilgisi yoğundur.
Türkiye Kosova arasında Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinde sona gelinmiştir, önümüzdeki aylarda imzalanacaktır.
Türkiye’nin 2012’de Kosova’ya ihracatı 255 milyon dolar oldu. Kosova’dan ithalatı ise 10 milyon dolarda  kaldı. İmzalanacak STA’nın iki ülke arasındaki ticarete büyük bir ivme kazandıracağı, iki tarafın da ortak beklentisidir.

Kosova pazarının görünümü
Hükümeti dış ticareti geliştirebilmek ve yatırımları ülkeye çekebilmek amacıyla liberal bir vergi rejimi benimsemiştir;

Kurumlar vergisi yıllık gelire şöyle uygulanıyor:

- 0-5.000 avro arası : Yıllık 140 avro vergi,
- 5001-50.000 avro arası: Yüzde 3-5 vergi,
- 50.000 Euro’nun üzeri: Yüzde 10 vergi.
- Kosova’da yüzde 16 KDV uygulanıyor.
- Şahsi gelir vergisi;
- 3000 avro gelire yüzde 4,
- 3000-5.400 avro gelire yüzde 8,
- daha fazla gelire yüzde 10’dur.

Gümrük Uygulamaları: Kosova’da çoğunluğu sabit olmak üzere yüzde 10 gümrük vergisi uygulanmaktadır. Akaryakıt, sigara, alkol, lüks tüketim ürünlerine ve sair ürünlere çeşitli oranlarda uygulanan özel tüketim vergileri mevcuttur. Bazı yatırım ürünlerine vergi muafiyeti vardır.

Ülkede KDV oranı yüzde 16, gelir vergisi - kurumlar vergisi yüzde 10’dur.

Ticari Anlaşmaları:  Kosova, Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması - CEFTA’ya üyedir. AB üyesi olmayan tüm Balkan ülkeleri ve Moldova’nın dahil olduğu anlaşma kapsamında taraflar arası gümrükler karşılıklı olarak kaldırılmıştır.
Yatırımlar: En çok yatırım yapılan sektörlerin başında yüzde 32’lik oranla emlakçılık bulunuyor.  Emlakçılığı ise yüzde 21’lik bir oranla İnşaat, yüzde 12 ile Üretim, yüzde 10 ile Finansal Hizmetler ve yüzde 8 ile Ulaşım ve Telekominikasyon izliyor.
ABD’den Avrupa’ya kadar Kosova’da kış turizminin cennet yerlerinden sayılan Brezoviça kayak merkezinin bu yıl yapılacak özelleştirilmesinden sonra  Turizm sektöründe de yoğun yatırımların başlaması beklenmektedir. Bu bağlamda Türkiye ile Kosova arasında turizm alanında işbirliği yapılmasını öngören iyi niyet protokolü imzalandı.
Bankacılık: Kosova'da 6'sı yabancı olmak üzere toplam 8 banka vardır. Bunlardan TEB, BKT, İş Bankası Türk sermayelidir.

Türk Hava Yolları İstanbul’dan Priştine’ye karşılıklı olarak haftada 9 sefer yapmaktadır.

Kosova’ya ihracat potansiyelimiz

Tarım ve Gıda Ürünleri :
- Şekerli Mamüller  l Bisküvi l Dondurma
- Çikolata l İşlenmiş Fındık l Yaş Meyve Sebze
- Kesme Çiçek

Sanayi Ürünleri :
- Hazır giyim l Ayakkabı  l Ev tekstili  l Mobilya
- Kağıt ürünleri l Halı l Beyaz eşya, televizyon
- Kozmetik ürünleri l Sabun ve deterjanlar vb.
- İnşaat malzemeleri  l İplik  l Kablo  l  İlaç
- Elektrik devresi teçhizatı   l Tarım makineleri
- Ambalaj malzemeleri l Gıda işleme makinaları
- Otomotiv ve otomotiv yan sanayi

YARARLI ADREST.C. Priştine Ticaret Ateşeliği
Tel/faks: 00 381 38 553382
E-mail: dtpristine@gmail.com

TİKA Ofisi:
Tel: + 381 38 223454

THY Türk Hava Yolları
Tel: 00 381 38 247 693; 247 695

Kosova Türkiye Ticaret Odası
Tel: 00 381 38 550 100
www.kt-to.org  , info@kt-to.org

Kosova İşadamları Derneği
Tel: 00 377 44 245 790
E-mail: nmazrek@hotmail.com

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

banner40

banner68

Sudan'ın ihtiyacı net: MODERNLEŞME
Afrika’nın 3. en geniş ülkesi Sudan, Türk yatırımcının sempati ile karşılandığı bir ülke. Zengin...

Haberi Oku